Wat drijft jouw leiderschap echt, je rol of je missie? Hoeveel van jouw gedrag komt voort uit bewuste waarden en hoeveel uit ingesleten patronen of ego? Wat verandert er in jouw team als je niet van buiten naar binnen leeft, maar van binnen naar buiten?
Authentiek leiderschap van Bas Blekkingh is een boek dat leiderschap niet neerzet als een set trucjes, maar als een proces van zelfonderzoek. De kern is het schillenmodel voor authentiek leiderschap, waarin je stap voor stap afdaalt van wat aan de buitenkant zichtbaar is naar wat jou in de kern aanstuurt. Blekkingh werkt met zeven schillen: omgeving, gedrag, vaardigheden, normen, ego, waarden en authenticiteit. Zijn centrale gedachte is simpel en stevig tegelijk: duurzaam leiderschap ontstaat pas wanneer jouw gedrag niet vooral wordt bepaald door druk van buitenaf, maar door wat van binnenuit klopt.
Blekkingh ziet leiderschap als iets dat begint bij waarnemen. In de omgevingsschil en gedragsschil maakt hij duidelijk dat mensen niet objectief kijken, maar selectief. Je reageert dus vaak niet op de werkelijkheid zelf, maar op jouw interpretatie ervan. Daarna verschuift het boek naar gedrag en vaardigheden. Daar laat hij zien hoe selftalk, angst, visie en ingesleten reacties jouw handelen sturen. Hij koppelt dit aan concrete handelingsopties, zoals aanpakken, accepteren of weggaan en aan vaardigheden als feedforward, complimenteren en het naast elkaar zetten van beelden. Daardoor blijft het boek niet hangen in vaagheden. Het wil dat je kijkt naar wat je doet, waarom je dat doet en welk effect dat heeft op anderen.
De verdieping komt vooral in de middelste lagen van het schillenmodel. Blekkingh besteedt veel aandacht aan normen, comfortzones en ego’s. Dat maakt dit boek onderscheidend binnen de literatuur over authentiek leiderschap. Veel boeken zeggen dat je dicht bij jezelf moet blijven, maar dit boek maakt zichtbaar waarom dat in de praktijk zo lastig is. Je ego beschermt je, maar kan je ook blokkeren. Blekkingh beschrijft acht ego’s en laat zien hoe die zowel helpend als verstorend kunnen werken. Daarmee geeft hij taal aan gedrag dat leiders vaak wel herkennen, maar lastig kunnen duiden. Ook maakt hij duidelijk dat normen in teams en organisaties niet neutraal zijn. Ze kunnen groei stimuleren, maar ook ontwikkeling vastzetten. Juist daar wordt het boek relevant voor leren, gedrag en motivatie, omdat het laat zien hoe innerlijke patronen en sociale cultuur elkaar versterken.
Een eerste belangrijk inzicht uit dit boek is dat authentiek leiderschap niet begint bij zichtbaarheid, maar bij bewustwording. Wie alleen sleutelt aan gedrag, blijft aan de buitenkant werken. Blekkingh laat zien dat gedrag meestal een gevolg is van diepere lagen. Dat is een nuttige correctie op snelle leiderschapsadviezen. Het dwingt je om niet alleen te vragen wat je anders moet doen, maar ook wat jou eigenlijk aanstuurt.
Een tweede belangrijk inzicht is dat ego niet alleen negatief is. Dat maakt het boek sterker dan veel morele verhalen over leiderschap. Ego is volgens Blekkingh niet per definitie fout, maar wordt pas een probleem als het jouw kern overschreeuwt. Dat is een volwassen benadering. In de praktijk helpt dat leiders om minder veroordelend naar zichzelf en anderen te kijken, en tegelijk scherper te zien waar gedrag ontspoort.
Een derde belangrijk inzicht is dat authentiek leiderschap altijd ook een cultuurvraag is. Waarden en normen leven niet alleen in individuen, maar ook in teams en organisaties. Daardoor wordt het schillenmodel meer dan een persoonlijk groeimodel. Het wordt ook een diagnose-instrument voor samenwerking, motivatie en cultuurontwikkeling. Dat vergroot de praktische waarde van het boek sterk.
Voor de praktijk is dit boek vooral waardevol omdat het reflectie koppelt aan toepassing. Je kunt het gebruiken als zelfcoachingsboek, maar ook als denkkader voor coaching, teamontwikkeling en cultuurverandering. Leiders die merken dat zij hard werken maar toch vastlopen, vinden hier geen snelle oplossing, wel een bruikbaar en helder model om patronen te onderzoeken. Ook voor coaches, adviseurs en docenten is dat interessant, omdat het schillenmodel helpt om gesprekken te verdiepen zonder direct in abstracte taal te vervallen. Het boek is soms confronterend, maar juist daardoor bruikbaar.
Het boek wil je laten kijken naar de bron van jouw leiderschap. Dat lukt goed. De kracht zit in de combinatie van een helder model, praktische opdrachten en stevige psychologische observaties. Soms is het model vrij allesomvattend en daardoor ook wat zwaar aangezet, maar dat doet weinig af aan de bruikbaarheid. Wie serieus wil werken aan authentiek leiderschap, gedrag, motivatie en het schillenmodel, vindt hier een rijk en praktisch boek dat nog steeds overeind staat.
Meer weten? Boek kopen? Klik op de cover van het boek!
FAQ
Onderstaande vragen zijn gebaseerd op de inhoud van dit boek.Wat is authentiek leiderschap?
Authentiek leiderschap is leidinggeven vanuit je eigen waarden, missie en innerlijke overtuiging, in plaats van vooral vanuit druk, verwachtingen of aangeleerd gedrag. Het draait om congruentie tussen wat je denkt, voelt, zegt en doet. Daardoor ervaren anderen meer duidelijkheid, vertrouwen en richting.
Hoe werkt het schillenmodel van authentiek leiderschap?
Het schillenmodel werkt van buiten naar binnen. Je start bij omgeving en zichtbaar gedrag en gaat daarna naar vaardigheden, normen, ego, waarden en uiteindelijk authenticiteit. Zo ontdek je welke diepere laag jouw keuzes en reacties stuurt. Het model helpt om gedrag niet los te zien van de mens erachter.
Waarom is gedrag alleen veranderen vaak niet genoeg?
Gedrag is meestal een gevolg van overtuigingen, normen, angsten en automatische patronen. Wie alleen aan de buitenkant sleutelt, pakt de oorzaak niet aan. Daardoor valt iemand snel terug in oud gedrag. Duurzame verandering ontstaat pas als ook de diepere lagen van leiderschap worden onderzocht.
Welke rol speelt ego in leiderschap?
Ego kan beschermen, helpen presteren en richting geven, maar het kan ook vervormen. Als ego dominant wordt, ga je reageren vanuit verdediging, behoefte aan erkenning of controle. Dan verlies je contact met je waarden. Goed leiderschap vraagt dus niet om ego weg te drukken, maar om het te herkennen en te sturen.
Wat is het verschil tussen normen en waarden?
Waarden gaan over wat je echt belangrijk vindt. Normen zijn de regels en verwachtingen die daaruit voortkomen, of die je hebt overgenomen uit je omgeving. Waarden geven richting, normen sturen gedrag. Problemen ontstaan wanneer normen blokkeren wat in jouw waarden eigenlijk wél klopt.
Hoe beïnvloedt de comfortzone leiderschapsgedrag?
De comfortzone geeft veiligheid, maar kan ook groei remmen. Wie te veel binnen bekende patronen blijft, ontwikkelt minder lef, openheid en leervermogen. Tegelijk is roekeloos gedrag ook niet effectief. Goed leiderschap vraagt dus om bewust schakelen tussen veiligheid, rek en realisme.
Waarom is selectieve perceptie belangrijk in samenwerking?
Mensen kijken nooit volledig neutraal. Ze zien vooral wat past bij hun eerdere ervaringen, overtuigingen en verwachtingen. Daardoor ontstaan misverstanden, snelle oordelen en ruis in teams. Door selectieve perceptie te herkennen, kun je beter luisteren, beelden naast elkaar zetten en zorgvuldiger besluiten nemen.
Hoe helpt authentiek leiderschap bij motivatie?
Authentiek leiderschap vergroot motivatie doordat mensen eerder vertrouwen voelen bij iemand die duidelijk, congruent en geloofwaardig is. Als een leider handelt vanuit waarden en missie, ontstaat meer richting en betekenis. Dat werkt vaak sterker dan alleen sturen op controle, targets of formele macht.
Verified content: alle content op deze website is grondig gecheckt op betrouwbaarheid. Ieder model is voorzien van een bondige uitleg, praktisch toepasbare tools en sjablonen of tips voor boeken en artikelen: managementmodellensite is dé site voor praktisch toepasbare informatie over modellen.
